Tin trên các báo
Lịch sử bệnh cúm trên toàn cầu
Trong ba thế kỷ qua, cứ khoảng 30 đến 40 năm, thế giới lại chứng kiến một đại dịch cúm. Trước khi có vắc xin, mỗi đợt dịch giết chết hàng triệu người.
|
| Hippocrates (460-370 B.C.), thầy thuốc Hy Lạp cổ đại
(trái), ông tổ nghề y, trong ghi chép của mình đôi khi nhắc đến các
triệu chứng như cúm. Tuy vậy cho đến năm 1580, chưa từng có dịch cúm
nào được ghi nhận trên thế giới. Thời vua Phillip II ở Tây Ban Nha mới
xuất hiện cúm. Các nhà khoa học cho rằng chính đội quân của vua Phillip
đã làm lây lan virus chết người này sang những phần khác của châu Âu.
Ảnh: Getty. |
|
| Thế kỷ 18, thế giới chứng kiến ba đại dịch cúm và hai
đại dịch khác. Mặc dù các bác sĩ đã làm hết sức bên các bệnh nhân- như
minh họa trong bức tranh này, tại một bệnh viện thời đó - họ không hiểu
được bản chất của virus cúm. Một số người còn cho rằng bệnh lây qua
quan hệ tình dục. Ảnh: Getty. |
|
Các dịch cúm vẫn tiếp diễn trong thế kỷ 19, khi các
thành phố lớn dần lên và giao thông đường biển giúp cho việc đi lại
được thuận tiện - đồng nghĩa với khả năng lây lan tăng hơn. Dịch cúm
năm 1837 nghiêm trọng đến mức ở Berlin, số người chết nhiều hơn số
người được sinh ra, và ở Barcelona thì toàn bộ các hoạt động kinh doanh
bị đình đốn.
Trong ảnh, một bệnh viện Nga phải dựng thêm lều chứa
bệnh nhân năm 1890. Bệnh dịch khi đó được cho là phát sinh từ nam Trung
Quốc, sang châu Âu và Mỹ qua Nga. Ảnh: US NLM. |
|
| Năm 1918 chứng kiến đại dịch cúm nghiêm trọng nhất
lịch sử thế giới, thậm chí còn được cho là đại dịch kinh hoàng nhất
trong các loại bệnh dịch. Khoảng 50 triệu người chết, trong đó riêng ở
Tây Ban Nha có 8 triệu, vì thế dịch cúm này mang tên cúm Tây Ban Nha.
Trong ảnh, bệnh nhân cúm nằm la liệt trong một bệnh viện ở Kansas, Mỹ.
Ảnh: NMH-AP. |
|
| Cảnh sát ở Seatle mang khẩu trang trong thời dịch cúm 1918. Ảnh: Time Life / Getty. |
|
| Năm 1941. Các học sinh trong một lớp học ở Anh súc miệng để phòng tránh cúm. Ảnh: Fox/Getty. |
|
| Năm 1957 đánh dấu dịch cúm châu Á. Nhờ các tiến bộ
khoa học, dịch bệnh nhanh chóng được xác định, các biện pháp y tế cần
thiết được triển khai, trong đó có việc sử dụng vắc xin. Tuy vậy số
lượng người chết vì cúm vẫn ở mức 2 triệu. Trong ảnh, các bệnh nhân cúm
ở Đan Mạch nằm trong khu nghỉ tạm ở nhà thi đấu của hải quân ở
Copenhagen. Ảnh: AP. |
|
| Khi hiểu biết của các nhà khoa học về cúm tăng lên,
việc chủng ngừa vắc xin được tiến hành thường xuyên. Trong ảnh chụp năm
1963 này, các cô gái chuyên biểu diễn ở nhà hát nổi tiếng ở London,
đang được tiêm chủng. Ảnh: Corbis. |
|
| Năm 1969, dịch cúm Hong Kong giết chết 34.000 người.
Thành phố London phải nhờ đến sự hỗ trợ của các y tá tình nguyện. Nhân
viên văn phòng đeo khẩu trang khi làm việc, để phòng ngừa cúm. Ảnh: Corbis. |
|
| Năm 1976 tại New Jersey,Mỹ, xuất hiện dịch cúm khiến
1 người chết. Giới chức lo sự trở lại của cúm Tây Ban Nha, nhưng virus
chủ yếu tồn tại ở lợn. Vắc xin được đem tiêm cho một phần tư dân số Mỹ.
Có 25 người chết do biến chứng của vắcxin, nhưng không ai thiệt mạng vì
cúm lợn. Ảnh: CDC. |
|
| Năm 2003, cúm gia cầm được phát hiện ở Hàn Quốc.
Chính phủ ra lệnh tiêu hủy gần 1 triệu con gà và vịt. Trong ảnh, quân
nhân và bác sĩ thú y chôn hàng trăm gà và vịt để ngăn sự lây lan của
virus. Ảnh: Getty. |
|
| Cũng trong năm này, khoảng 400 ca nhiễm cúm gia cầm
được phát hiện ở Việt Nam. Năm sau đó, hầu hết trong 64 tỉnh thành của
nước này đều xuất hiện cúm. Ở một số nước, cúm được coi là đáng sợ như
HIV/AIDS, nhiều người từ chối ăn gà, vịt và chim. Ảnh: Getty. |
|
| Nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ, vận chuyển một nạn nhân
giả của dịch cúm, trong đợt diễn tập chống căn bệnh này, tháng 1/2008 ở
Malaysia. Ảnh: AP. |
|
| Các chuyên gia y tế nói rằng dịch cúm 2009 không
nghiêm trọng như năm 1918 bởi y khoa đã tiến những bước dài trong 90
năm qua. Tuy nhiên số người chết ở Mexico, nơi khởi phát dịch, rất cao.
Trong ảnh, một phụ nữ đưa người chồng ốm vào bệnh viện ở Mexico City.
Ảnh: Houston Chronicle. |
T. Huyền (VnExpress)
Sở GD&ĐT Bắc Giang